Windykator straszy wpisem do BIK i KRD?

Jak sprawdzić i wyczyścić swoją historię kredytową?

„Jeśli Pan/Pani nie zapłaci, sprawa trafi do BIK i KRD, i nigdzie nie dostanie Pan/Pani kredytu” – to jeden z najczęstszych argumentów, jakimi posługują się windykatorzy, aby wywrzeć presję na dłużniku. Groźba ta jest skuteczna, ponieważ nikt nie chce mieć zepsutej historii kredytowej. Czym jednak są te rejestry, na jakich zasadach można do nich trafić i, co najważniejsze, jak bronić się przed bezprawnym umieszczeniem tam swoich danych?

BIK a BIG (KRD) – dwie różne bazy

Należy rozróżnić dwa główne typy rejestrów:

Biuro Informacji Kredytowej (BIK): To instytucja powołana przez banki i SKOK-i. Przetwarza ona dane o historii kredytowej – zarówno tej pozytywnej (terminowe spłaty), jak i negatywnej (opóźnienia). Dostęp do niej mają głównie instytucje sektora finansowego.
Biura Informacji Gospodarczej (BIG): W Polsce działa kilka takich biur, a najpopularniejsze z nich to Krajowy Rejestr Długów (KRD), BIG InfoMonitor czy ERIF. Gromadzą one informacje o zadłużeniu zarówno konsumentów, jak i firm. Wierzycielem, który może wpisać dłużnika do BIG, może być niemal każdy przedsiębiorca (firma pożyczkowa, telekomunikacyjna, dostawca energii etc.).

Kiedy wpis jest legalny?

Wierzyciel nie może wpisać Twoich danych do rejestru w sposób dowolny. Aby legalnie umieścić informację o długu konsumenta w BIG, muszą zostać spełnione łącznie następujące warunki:

Zobowiązanie powstało w związku z określoną umową (np. o kredyt, pożyczkę).
Łączna kwota wymagalnych zobowiązań wynosi co najmniej 200 zł.
Opóźnienie w spłacie wynosi co najmniej 30 dni.
Minął co najmniej miesiąc od wysłania przez wierzyciela listem poleconym wezwania do zapłaty, zawierającego ostrzeżenie o zamiarze przekazania danych do BIG.

Jak sprawdzić swoje dane?

Każdemu konsumentowi przysługuje prawo do bezpłatnego sprawdzenia informacji na swój temat w każdym z rejestrów. Można to zrobić:

Raz na 6 miesięcy w każdym Biurze Informacji Gospodarczej (np. KRD).
W BIK można bezpłatnie uzyskać tzw. „kopię danych”. Większość z tych instytucji umożliwia założenie konta online i pobranie raportu w formie elektronicznej.

Jak usunąć bezprawny lub nieaktualny wpis?

Jeśli firma windykacyjna wpisała Cię do rejestru, a Ty spłaciłeś dług lub, co ważniejsze, wygrałeś sprawę w sądzie, masz prawo żądać usunięcia swoich danych.

Zażądaj aktualizacji od wierzyciela: W pierwszej kolejności należy zwrócić się pisemnie do firmy, która dokonała wpisu, z żądaniem jego niezwłocznego usunięcia, załączając dowód (np. potwierdzenie zapłaty, prawomocny wyrok sądu oddalający powództwo).
Złóż sprzeciw w BIG: Jeśli wierzyciel nie reaguje, możesz złożyć wniosek lub sprzeciw bezpośrednio w biurze informacji gospodarczej, które dokonało wpisu, przedstawiając swoją argumentację.
Skarga do Prezesa UODO: Przetwarzanie nieaktualnych lub nieprawdziwych danych jest naruszeniem przepisów RODO. W przypadku braku reakcji, możesz złożyć skargę do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych.