Dług z „chwilówki”

Jak walczyć z roszczeniem opartym na nielegalnych opłatach i klauzulach abuzywnych?

Pożyczki pozabankowe, zwane potocznie „chwilówkami”, to rynek, na którym przez lata dochodziło do licznych nadużyć. Choć nowe regulacje (tzw. ustawa antylichwiarska) znacznie ograniczyły te praktyki, firmy windykacyjne wciąż dochodzą roszczeń ze starych umów, które obarczone są nielegalnymi opłatami i niedozwolonymi postanowieniami umownymi. Obrona przed takim długiem często polega nie tylko na kwestionowaniu samego roszczenia, ale na podważaniu legalności umowy, z której ono wynika.

Problem pozaodsetkowych kosztów kredytu

Przez wiele lat firmy pożyczkowe, omijając ustawowe limity odsetek, obciążały klientów gigantycznymi „pozaodsetkowymi kosztami kredytu”. Były to różnego rodzaju opłaty przygotowawcze, prowizje, opłaty administracyjne czy koszty ubezpieczenia, które często przewyższały kwotę pożyczonego kapitału.

1. Ustawa o kredycie konsumenckim wprowadziła ścisłe limity tych kosztów. Wiele starszych umów rażąco te limity naruszało.
2. Sankcja kredytu darmowego: Jeśli umowa naruszała obowiązki informacyjne lub inne kluczowe przepisy ustawy, konsument może złożyć oświadczenie o skorzystaniu z tzw. sankcji kredytu darmowego. Oznacza to, że jest zobowiązany do zwrotu wyłącznie pożyczonego kapitału, bez żadnych odsetek i kosztów dodatkowych, w terminie i w sposób ustalony w umowie.

Klauzule abuzywne – czyli niedozwolone postanowienia umowne

Klauzula abuzywna to postanowienie w umowie zawieranej z konsumentem, które nie zostało z nim indywidualnie uzgodnione, a kształtuje jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. W umowach „chwilówek” często można znaleźć takie klauzule, np.:

1. Przewidujące rażąco wygórowane opłaty za monity i wezwania do zapłaty.
2. Zobowiązujące do poniesienia kosztów windykacji terenowej w nierealistycznej wysokości.
3. Ustanawiające nieproporcjonalnie wysokie kary umowne.

Skutek klauzuli abuzywnej

Niedozwolone postanowienie umowne nie wiąże konsumenta z mocy prawa. Oznacza to, że sąd powinien je pominąć przy rozstrzyganiu sprawy. Jeśli firma windykacyjna dochodzi od Ciebie kwoty, która w całości lub w części opiera się na takiej klauzuli, roszczenie w tym zakresie powinno zostać oddalone.

Jak się bronić?

Obrona w sprawie o dług z „chwilówki” wymaga szczegółowej analizy samej umowy pożyczki oraz wszystkich regulaminów i tabeli opłat. Należy sprawdzić:

1. Czy pozaodsetkowe koszty kredytu nie przekraczają ustawowych limitów?
2. Czy umowa zawiera wszystkie elementy wymagane przez ustawę o kredycie konsumenckim?
3. Czy poszczególne zapisy nie noszą znamion klauzul abuzywnych (można to sprawdzić m.in. w rejestrze klauzul niedozwolonych prowadzonym przez Prezesa UOKiK)?

Podniesienie tych zarzutów w sprzeciwie od nakazu zapłaty może prowadzić do znaczącego obniżenia dochodzonej kwoty, a w niektórych przypadkach nawet do oddalenia powództwa.