Odszkodowanie
Zastanówmy się nad następującym stanem faktycznym. Przeciwko Adamowi Kowalskiemu została wszczęta egzekucja w administracji na podstawie tytułu wykonawczego wydanego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, celem wyegzekwowania podatku dochodowego od osób fizycznych za 2016 r. Niemniej jednak zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu, wskutek czego Adam Kowalki złożył zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, które zostały uwzględnione. Ostatecznie wierzyciel występujący także jako organ egzekucyjny zakończył egzekucję i umorzył postępowanie. Wskutek prowadzonej przeciwko Adamowi Kowalskiemu została wyegzekwowana kwota 20.000,00 zł. Czy w takim przypadku zobowiązanemu przysługują jakiekolwiek środki, celem odzyskania bezprawnie wyegzekwowanej należności?
Otóż zgodnie z art. 168b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zobowiązany może dochodzić odszkodowania od organu egzekucyjnego lub wierzyciela na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego za szkody wyrządzone wskutek niezgodnego z przepisami prawa wszczęcia lub prowadzenia egzekucji administracyjnej lub postępowania zabezpieczającego. Szkoda na gruncie powyższej regulacji jest związana z dwoma zdarzeniami – wszczęciem lub prowadzeniem egzekucji administracyjnej lub postępowania zabezpieczającego albo ujawnieniem w rejestrze należności publicznoprawnych. A zatem w przedstawionym przez nas przykładzie, źródłem szkody Adama Kowalskiego będzie zarówno bezprawne wszczęcie jak i prowadzenie postępowania egzekucyjnego.
Podmiotem uprawnionym do dochodzenia odszkodowania będzie zobowiązany, a zatem osoba, przeciwko której toczyła się egzekucja. Natomiast podmiotem ponoszącym odpowiedzialność odszkodowawczą, będzie organ egzekucyjny, wierzyciel lub względnie występujące w tym charakterze centralne biuro łącznikowe
Co do zasady zobowiązany będzie uprawniony do nałożenia na dany podmiot obowiązku zwrócenia wyegzekwowanych kwot, a w odniesieniu do egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym – obowiązek przywrócenia stanu sprzed egzekucji, z zastrzeżeniem ochrony praw nabytych przez osoby trzecie.
Autorem publikacji jest mecenas Robert Kucharski, który zajmuję się profesjonalną pomocą prawną w tego typu sprawach.